تبليغاتX
مردم شناسی
آدریان جانسون:قرن بیست و یکم قرن انسان شناسی است

مردم شناسی

anthropology-iran

    

 در ايران از کهن ترين زمان، در هر ماه جشني که نام آن ماه را داشت، برگزار مي شد. ازاين    جشن هاي دوازده گانه جشن تيرگان با نام تيرماه سيزه شو ( شب سيزده تـيرماه) هنوز در مازندران برگزار مي شود. ولي برگزاري جشن هاي ديگري چون فروردين گان، ارديبهشت گان و.. به دست فراموشي سپرده شده است.  انتخاب روزهاي جشن بدين شيوه بود که چون در تـقويم کهن هر يک از سي روز ماه را نامي است که نام دوازده ماه نيز در شمار آن سي نام است، جشن هر ماه در روزي بود که نامش با نام ماه يکي بود. و نام ها متعـلق به سي فرشتهً نگاهبان  روزها و ماه ها است. جشن تيرگان روز سيزدهم ماه تير ( روز تير ) است. 

    در مازندران، روز سيزدهم تيرماه تبري مصادف با دوازدهم آبان ماه هجري خورشيدي است.  اين جشن كه در گذشه در روز سيزدهم تيرماه برگزار مي گرديد، بنا به عللي به شب سيزدهم موكول گرديد. اما ماجرا:


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم آبان 1388ساعت 10:7  توسط نعمت الله کاظمی فرامرزی  | 

 

                     

جشن مهرگان را نبايد در شمار جشن هاي دوازده گانه کم و بيش فراموش شده اي چون " فروردين گان " و " ارديبهشت گان " و ... آورد و نه چون نوروز که در همه ايران همگاني است، يا چون " سده " که در يک شهر برگزار شود، بلکه مهرگان جشني است که تنها نزد دانشمندان و نويسند گان و شاعران همچنان برجاست و از اين رو جزو جشن هاي کهن بحساب مي آيد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه هجدهم مهر 1388ساعت 15:21  توسط نعمت الله کاظمی فرامرزی  | 

              

خاستگاه‌ ایرانی‌ ـ اسلامی‌ قالی‌شویان‌
 گردآمدن‌ مردم‌ در مشهد اردهال‌ و برپایی‌ مناسک‌ قالی‌شویان‌ در آغاز هر پاییز نمونه‌ای‌ از انگاره‌پردازی‌های‌ ورای‌ تاریخی‌ مردم‌، و گذر مردم‌ از مرز زمان‌ و مکان‌ و پیوستن‌ به‌ گذشته‌های‌ یادمانی‌ آغازین‌ فرهنگ‌ ایرانی‌ است‌. تجمع‌ هر سالة‌ مردم‌ فین‌ و کاشان‌ در اردهال‌ و برداشتن‌ یک‌ تخته‌ قالی‌، که‌ مظهر تابوت‌ سلطان‌ علی‌ است‌، از رواق‌ و امامزاده‌ و بردن‌ آن‌ بر سر چشمة‌ آب‌ و پاشیدن‌ آب‌ با چوب‌ روی‌ قالی‌ به‌ صورت‌ تخیل‌ نمادین‌، همان‌طور که‌ عبدالرحمان‌ عمادی‌ (1354: 2/1006) در «ریشه‌شناسی‌ برخی‌ نام‌های‌ جغرافیایی‌ خوزستان‌» نیز اشاره‌ کرده‌ یادآور آئین‌ کهن‌ باران‌خواهی‌ در ایران‌ است‌. فینی‌ها با برپایی‌ مناسک‌ تمثیلی‌ قالی‌شویان‌ در این‌ میعادگاه‌ قدسی‌، از سویی‌  رویداد افسانه‌ای‌ شهادت‌ حضرت‌ سلطان‌ علی‌، قهرمان‌ واقعة‌ دشت‌ اردهال‌ را به‌ شکلی‌ نمادین‌ نمایش‌ می‌دهند، و این‌ صورت‌ اعتقادی‌ آئین‌ قالی‌شویان‌ در رفتار و اندیشة‌ مذهبی‌ مردم‌ شیعه‌ است‌؛ و از سوی‌ دیگر، رفتار کهن‌ نیاکان‌ خود را در مراسم‌ باران‌خواهی‌ از ایزد تیر و ناهید در پاییز، به‌طور غیر مستقیم‌ و ناآگاهانه‌، تکرار و تقلید می‌کنند و به‌ این‌ سنّت‌ و رفتار آئینی‌ کهن‌ از فرهنگ‌ گذشته‌ حضور ابدی‌ می‌بخشند.
 حمل‌ قالی‌ آستانه‌ یا تابوت‌ تمثیلی‌ شهید اردهال‌ به‌ سر چشمة‌ آب‌ و پاشیدن‌ آب‌ با چوب‌ بر روی‌ آن‌ و شستشوی‌ نمادین‌ آن‌، از سویی‌ اشاره‌ به‌ رسم‌ کهن‌ باران‌خواهی‌ از طریق‌ تابوت‌شویی‌ تمثیلی‌ در حوزة‌ آداب‌ مذهبی‌ شیعیان‌ حاشیة‌ کویر دارد، و از سوی‌ دیگر خاطرات‌ مصایب‌ قهرمان‌ شهید تاریخ‌ دینی‌ و مذهبی‌ را از طریق‌ شستشوی‌ تابوت‌ تمثیلی‌ زنده‌ نگه‌ می‌دارد و آرمان‌ دین‌خواهی‌ و شهادت‌جویی‌ را در ذهن‌ جمعی‌ تشییع‌کنندگان‌ تابوت‌ برمی‌انیگزاند و روحیة‌ ستیزندگی‌ و استقامت‌ را در آنها تقویت‌ می‌کند (آگاهی‌ جامع‌ دربارة‌ آئین‌ قالی‌شویی‌ را نک‌: بلوکباشی‌،  قالی‌شویان‌ :  مناسک‌ نمادین‌ قالی‌شویی‌ در مشهد اردهال‌ ، تهران‌: دفتر پژوهشهای‌ فرهنگی‌، چاپ‌ سوم‌، 1380).


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم مهر 1388ساعت 20:12  توسط نعمت الله کاظمی فرامرزی  | 

 

               

بر اساس نامه يكي از دوستن نميني، نويسنده كتاب تاریخ و فرهنگ نمین ، آقاي  فرح بخش ستودی نمین  چند روز قبل به ديار ابدي رفتند.  براي ايشان غفران واسعه الهي و براي بازماندگانش صبر و شكيبايي را از درگاه خداوند متعال مسألت داريم. باشد که رهروان شایسته ای برای فرهیختگان و پژوهندگان فرهنگ این کهن بوم و بر باشیم که یک به یک از میان ما می روند. روحش شاد و یادش گرامی باد!

براي اطلاع از زندگي نامه و مشخصات اين شخصيت فرهنگي به وبلاگ نمين خانم "سولماز پورنعمت" رديف۵۴ پيوندهاي اين وبلاگ مراجعه نماييد.

برگرفته از: وبلاگ نمين خانم سولماز

وقتی گربه در خانه رو به قبله به نشیند و پنجه اش را بلیسد و به سر و صورت خود بکشد نشان آمدن مهمان است .

وقتی پرستو (به زبان محلی قَجَله ) روی دیوار حیاط یا روی درختی رو به طرف خانه بنشیند و آواز بخواند نشان آمدن عزیزی از مسافرت یا رسیدن خبر خوشی ،یا نامه از جانب دوست .

صبح به هنگام خروج از خانه دیدن سگ بد یمن است معمولا شخص هر کار واجبی داشته باشد به خانه بر می گردد و پس از توقف کوتاهی بیرون می رود .

ریختن آب ،روی گربه یا سگ موجب پیدایش زگیل در دست و صورت می شود

ریخته شدن فلفل به زمین بدیمن است و منجر به بروز اختلاف و دعوا بین اهل خانه می شود .

شخصی که روی دستش زگیل دارد اگر تکه ای گوشت در قبر کهنه ای دفن کند حتما همه زگیل ها به زودی می ریزند .

بی خبر وارد شدن بیگانه به اطاقی که زائو و نوزاد د ران جا هستند موجب بیماری و یا مرگ نوزاد می گردد . بنابراین قبل از اینکه مهمان به اطاقی که زائو خوابیده وارد شود نوزاد را بپای او از اطاق بیرون می برند تا مهمان وارد شود .

تماس جارو به هر کس و حتی (به لباس) به هنگام جارو کردن اطاقها بد یمن است باعث بروز اختلاف بین اهل خانه می گردد .

مردم به سوزاندن اسپند جهت دفع چشم زخم و نجات شخص چشم زخم خورده بسیار معتقد بودند .

اوزررّیکسن هاواسان                      اسپندی و هوایــــــــــــــــــــــــــــــــــی

هــــازار درده دواسان                      هــــــــــــــــــــــــــــــــــــزار درد را دوایی

هر کیم بونا گوز ووروب                    هـــــــــــــــــــر کس به این چشم بد زده

اونون گوزین اووارسان                     چشــــــــــــــــــــــــــــــــــمش را در بیاور

البته در روستا مادران برای حفاظت از چشم بد و یا شیاطین و جن چیزهای به گردن بچه می انداختند (داندان خوک نوعی منجوق (گوزمنجقی) و نوعی گیاه که در گیلان بسیار می روید . ساریلیق (نوعی منجوق )کهربا و شَوَه )

 

  نام روزهای هفته در نمین :

(شنبه )،سوت گونی (یکشنبه )،دوزگونی (دوشنبه )،چرشنبه آخشامی (سه شنبه )،چرشنبه (جهارشنبه )،جمعه آخشامی (پنج شنبه )و جمعه .

 منبع :تاریخ و فرهنگ نمین -تالیف فرح بخش ستودی نمین

+ نوشته شده در  شنبه پانزدهم فروردین 1388ساعت 16:48  توسط نعمت الله کاظمی فرامرزی  | 

سيزده بدر

مقاله درباره سيزده بدر

جشن سيزده فروردين ماه روز بسيار مبارک و فرخنده است. ايرانيان چون در مورد اين روز آگاهي کمتري دارند آن روز را نحس مي دانند و براي بيرون کردن نحسي از خانه و کاشانهً خود کنار جويبارها و سبزه ها مي روند و به شادي مي پردازند. تا کنون هيچ دانشمندي ذکر نکرده که سيزده نوروز نحس است. بلکه قريب به اتفاق روز سيزده نوروز را بسيار مسعود و فرخنده دانسته اند. مثلا در صفحهً 266 آثار الباقيه جدولي براي سعد و نحس آورده شده که در آن سيزده نوروز که تير روز نام دارد کلمهً ( سعد ) به معني فرخنده آمده و به هيچ وجه نحوست و کراهت ندارد.  بعد از اسلام چون سيزدهً تمام ماه ها را نحس مي دانند به اشتباه سيزده عيد نوروز را نيز نحس شمرده اند. وقتي دربارهً نيکويي و فرخنده بودن روز سيزدهم نوروز بيشتر دقت و بررسي کنيم مشاهده  مي شود موضوع بسيار معقول و مستند به سوابق تاريخي است. سيزدهم هر ماه شمسي که تير روز ناميده مي شود مربوط به فرشتهً بزرگ و ارجمندي است که " تير " نام دارد و در پهلوي آن را تيشتر مي گويند. فرشتهً مقدس تير در کيش مزديستي مقام بلند و داستان شيريني دارد. ايرانيان قديم پس از دوازده روز جشن گرفتن و شادي کردن که به ياد دوازده ماه سال است، روز سيزدهم نوروز را که روز فرخنده ايست به باغ و صحرا مي رفتند و شادي مي کردند و در حقيقت با اين ترتيب رسمي بودن دورهً نوروز را به پايان ميرسانيدند. 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه یازدهم فروردین 1387ساعت 15:20  توسط نعمت الله کاظمی فرامرزی  | 

 

                                     Go to fullsize image

بیارید این آتش زردشت بگیرد همان زند و اوستا بمشت نگه دارد این فال جشن سده همان فر نوروز و آتشکده همان اورمزد و مه و روز مهر بشوید به آب خرد جان و چهر کند تازه آیین لهراسبی بماند کین دین گشتاسبی (فردوسی بزرگ ) آمدت نوروز و آمد جشن نو روزي فرا كامكارا، كار گيتي تازه از سر گير باز (منوچهري) يكي‌ از جشنهايي‌ كه‌ در شاهنامه‌ فردوسي‌ از آن‌ نام‌ برده‌ شده‌، آئين‌ و مراسم‌ نوروز مي‌باشد. در اين‌ مقاله‌ سعي‌ بر اين‌ است‌ كه‌ درباره‌ مراحل‌ پيدايش‌ اين‌ جشن‌ ،زمان‌ برگزاري‌ ،استعمال‌ كلمه‌ نوروز و چگونگي‌ آن‌ در شاهنامه‌ توضيحاتي‌ داده‌ شود .


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم اسفند 1386ساعت 9:25  توسط نعمت الله کاظمی فرامرزی  | 

گزارش تحقیق میدانی، انسان شناسی غذا: چای سفره خانه گیاهی هنرمندان ایران( خلاصه از: فاطمه سیار پور)

معرفی کار:
         بررسی انسان شناسی تغذیه ، مطالعه بر چای سفره خانه گیاهی هنرمندان ایران/
 
لیلاپناهیSleepstar_563@yahoo.com
فاطمه سیارپورfsayyarpour@yahoo.com
 معصومه کبریایی kebriaee  ۲۰۰۴@yahoo.com
/72  صفحه به ضمیمه عکس ، نقشه موقعیت خانه هنرمندان ، معرفی خانه هنرمندان و فعالیت ها،منوی غذاها و نوشیدنی ها ،پلان چای سفره خانه ، بروشورهای انجمن گیاهخواران و کارت تبلیغاتی چای سفره خانه ، سی دی فایل ورد و عکس هاو مصاحبه ها / انسان شناسی شهری /استاد: دکترناصرفکوهی /نیم سال اول سال تحصیلی 1384- 85

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه سوم بهمن 1386ساعت 15:19  توسط نعمت الله کاظمی فرامرزی  | 

فرهنگ چای چین

چای را همه مي شناسند و نوشيده اند . چای همانند چینی مترادف چین است . چین محل اصلی تولید چای محسوب می شود و قبل از کشورهای دیگر جهان منابع درخت چای را کشف و از آن استفاده کرده است . اگر به چین سفر کنید ، به غیر از دید و بازدید کوه ها و منظره های معروف چین ، سفر به محل تولید چای چین نیز نوعی انتخاب عاقلانه محسوب مي شود . در آنجا می توانید شخصا متوجه شوید که چای چطور تولید می شود و می توانید چگونگی چای را بنوشيد و مزه كنيد .


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه بیست و دوم دی 1386ساعت 19:17  توسط نعمت الله کاظمی فرامرزی  | 

جشن تيرگان

دکتر محمود روح الاميني

در ايران از کهن ترين زمان، در هر ماه جشني که نام آن ماه را داشت، برگزار مي شد. ازاين جشن هاي دوازده گانه تـنها جشن تيرگان با نام تيرماه سيزه شو ( شب سيزده تـيرماه) هنوز در مازندران برگزار مي شود. ولي برگزاري جشن هاي ديگري چون فروردين گان، ارديبهشت گان و.. به دست فراموشي سپرده شده است.  انتخاب روزهاي جشن بدين شيوه بود که چون در تـقويم کهن هر يک از سي روز ماه را نامي است که نام دوازده ماه نيز در شمار آن سي نام است، جشن هر ماه در روزي بود که نامش با نام ماه يکي بود. و نام ها متعـلق به سي فرشتهً نگاهبان  روزها و ماه ها است. جشن تيرگان روز سيزدهم ماه تير ( روز تير ) است. 

   


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم آبان 1386ساعت 15:18  توسط نعمت الله کاظمی فرامرزی  | 

در ایران باستان ، هر روز ماه نامی داشت.  در روزی که نام آن روز و نام ماه یکی می شد ، آن روز را جشن می گرفتند.مثلا سیزدهم هر ماه را تیر می نامیدند. بنابراین در روز سیزدهم تیر که نام روز و نام ماه ، تیر یبود ، جشن تیرگان برپا می شد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه دوازدهم آبان 1386ساعت 8:25  توسط نعمت الله کاظمی فرامرزی  | 

عمادي

 
  رجبعلي مختارپور      
  برگرفته از: جهان كتاب ش 175   
 
  مشدي، رابين هودي از جنگلهاي مازندران
رجبعلي مختارپور

روياهاي ببرعاشق. اسدالله عمادي. تهران : اشاره، 1382. 557 ص. 2750 ريال.
نسل ما مشدي را از سالهاي پر تب و تاب ابتداي پيروزي انقلاب مي‌شناسد. در شرايط انقلابي حاكم،‌ گروههاي سياسي در هر منطقه به دنبال پيدا كردن «رابين هود»هايي بودند كه مردم منطقه با آنها آشنا باشند، از آنها اسطوره مي‌ساختند و شعارهاي خود را از زبان آن اسطوره بيان مي‌كردند. در مازندران، ابتدا مشدي‌پروري و پس از آن ياغيهاي ديگري مانند حامد گلوگاهي عمدتاً توسط گروههاي چپ مطرح شدند.
 
 
 

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه نهم آبان 1386ساعت 11:47  توسط نعمت الله کاظمی فرامرزی  | 

این صفحه در نظر دارد تا گنجینه ای از آداب و رسوم و باورهای مردم را تهیه نماید . به یقین این گنجینه می تواند در حفظ هویت فرهنگی ، برنامه ریزی های فرهنگی ، آموزشی ، اقتصادی و... مفید باشد؛ به شرط آنکه برنامه ریزان ، نقش جامعه شناسان ، مردم شناسان و تحلیل گران مسائل اجتماعی را در برنامه ریزی ها و توسعه و تعالی جامعه باور نمایند. و در مقابل ، این اندیشمندان ، دانسته های خود را بومی نموده و از علم ترجمه ای به تولید علم بومی برسند؛ بومی نه به معنای محدود کردن علم ، بلکه به کار گیری تئوری ها و نظریات در مسائل اجتمای کشور و سنجش تئوری ها در این جامعه و رسیدن به تئوری های جدید با توجه به شرایط خاص جامعه مورد تحقیق.

بنابراین انتظار می رود با ارسال مطالبی پیرامون آداب و رسوم و باورهای شهر و یا روستایتان ، ما را در این مهم یاری فرمایید. 

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم آبان 1386ساعت 19:44  توسط نعمت الله کاظمی فرامرزی  |